Komünike Hidrosefali
Komünike hidrosefali, beyin omurilik sıvısının (BOS) ventrikül sistemindeki akış yolu açık olmasına rağmen emiliminin bozulması nedeniyle biriktiği durumdur. Sıklıkla subaraknoid kanama veya menenjit sonrası emilim yüzeylerinin bozulmasına bağlı gelişir.
Son güncelleme: 2026-06-07
Tanım
Komünike hidrosefali, BOS'un ventrikül sistemi içindeki dolaşımı açık olmasına rağmen, subaraknoid aralıkta üretim ile emilim arasındaki dengenin bozulması sonucu birikmesidir. BOS, ventriküllerden subaraknoid aralığa serbestçe geçer ancak araknoid villuslar düzeyindeki emilim yetersiz kalır; bu nedenle ventriküllerin tamamı yaygın biçimde genişler ve kafa içi basınç artar.
Nedenler
En sık neden, subaraknoid kanama veya menenjit sonrası araknoid villusların fibrozisi ile BOS emiliminin azalmasıdır. Daha nadiren koroid pleksus tümörlerine bağlı aşırı BOS üretimi rol oynar. Travma ve geçirilmiş enfeksiyonlar da emilim yüzeylerini bozarak komünike hidrosefaliye yol açabilir. Erişkinlerde kanama ve enfeksiyon, çocuklarda perinatal kanama ve enfeksiyon öne çıkan nedenlerdir.
Belirtiler
Belirtiler kafa içi basınç artışını yansıtır: baş ağrısı, bulantı-kusma, görme bulanıklığı ve çift görme, denge-yürüme bozukluğu, dikkat ve hafıza güçlüğü ile uyku haline eğilim. Tablo akut ya da haftalar-aylar içinde yavaş gelişen kronik biçimde olabilir. Fontanelleri açık bebeklerde baş çevresinde hızlı büyüme, bıngıldakta gerginlik ve gözlerin aşağı kayması görülebilir.
Tanı
Beyin BT yaygın ventriküler genişlemeyi ve periventriküler ödemi gösterir; akış yolunda tıkanıklık görülmemesi komünike tipi düşündürür. Beyin MR ayrıntılı anatomik değerlendirme sağlar ve obstrüktif nedenleri dışlamaya yardımcı olur. Komünike hidrosefali şüphesinde lomber ponksiyon yapılabilir; BOS basıncı ve içeriği değerlendirilir. Ayırıcı tanıda yaşa bağlı beyin atrofisine ikincil ventriküler genişleme (ex-vacuo) dışlanmalıdır.
Tedavi
Akut, belirti veren olgularda geçici eksternal ventrikül drenajı ile basınç kontrol altına alınabilir. Kesin tedavide en sık ventriküloperitoneal (VP) şant uygulanır; ventrikülden karın boşluğuna BOS'u taşıyan, basıncı ayarlayan bir valf sistemidir. Seçilmiş olgularda ventriküloatriyal veya lumboperitoneal şant alternatif olabilir. Komünike hidrosefalide endoskopik üçüncü ventrikülostomi genellikle uygun değildir, çünkü sorun akış yolunda değil emilimdedir.
Prognoz
Tedavi edilmeyen hidrosefali ilerleyici nörolojik bozulmaya ve beyin hasarına yol açabilir. Uygun şant tedavisi ile çoğu hasta işlevsel bir yaşam sürdürebilir. Şantlar zamanla tıkanabilir, enfekte olabilir veya aşırı/yetersiz drenaja neden olabilir; bu nedenle düzenli takip ve gerektiğinde şant revizyonu önemlidir. Sonuçlar hastaya göre değişir ve garanti edilemez.
Kaynaklar
- Rekate HL. A Contemporary Definition and Classification of Hydrocephalus. Semin Pediatr Neurol. 2009.
- Kahle KT, et al. Hydrocephalus in Children. Lancet. 2016.
- Symss NP, Oi S. Theories of CSF Dynamics and Hydrocephalus. J Neurosurg Pediatr. 2013.
- StatPearls — Hydrocephalus. NCBI Bookshelf.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.