Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi)
Boyun fıtığı, boyun bölgesindeki (servikal) omurlar arasındaki diskin taşarak sinir köküne veya omuriliğe baskı yapmasıdır. En sık C5-C6 ve C6-C7 seviyelerinde görülür; kola yayılan ağrı, uyuşma ve güçsüzlükle kendini gösterir.
Son güncelleme: 2026-06-06
Tanım
Servikal disk hernisi, boyun omurları arasındaki intervertebral diskin çekirdeğinin dış halkadan taşarak spinal kanal veya sinir kökü kanalına (foramen) doğru yer değiştirmesidir. Boynun hareketli ve omuriliğe komşu yapısı nedeniyle, bası hem sinir köküne (radikülopati) hem de omuriliğe (myelopati) yönelik olabilir.
Nedenler ve Risk Faktörleri
Yaşa bağlı disk dejenerasyonu temel nedendir. Uzun süre öne eğik baş pozisyonu (ekran/telefon kullanımı), tekrarlayan zorlanmalar, ani boyun travmaları ve genetik yatkınlık riski artırır. Servikal spondiloz (kireçlenme) çoğu zaman eşlik eden bir süreçtir.
Belirtiler
Tipik olarak boyundan omuz ve kola yayılan ağrı, ilgili dermatomda uyuşma-karıncalanma ve kas güçsüzlüğü görülür. Omurilik basısı (myelopati) varlığında el becerisinde azalma, yürüme dengesizliği ve bacaklarda spastisite gelişebilir; bu bulgular ileri değerlendirme gerektirir.
Tanı
Nörolojik muayene, dermatomal duyu-kuvvet-refleks değerlendirmesi ve Spurling testi gibi provokatif testlerle başlanır. Manyetik rezonans görüntüleme (MR) disk-sinir kökü ve omurilik ilişkisini en iyi gösteren yöntemdir. Bilgisayarlı tomografi (BT) kemik yapı ve osteofit değerlendirmesinde tamamlayıcıdır.
Tedavi
Radikülopatili olguların önemli kısmı konservatif tedaviyle (kısa istirahat, analjezik-antiinflamatuvar ilaçlar, fizik tedavi, postür düzenlemesi) düzelir. Dirençli ağrı veya ilerleyici nörolojik kayıpta cerrahi düşünülür. Cerrahi seçenekler arasında ön yaklaşımla diskektomi ve füzyon (ACDF) ile disk protezi yer alır; myelopati varlığında cerrahi öncelik kazanabilir.
Prognoz
Radikülopatili hastaların çoğunda semptomlar konservatif tedaviyle gerilemekle birlikte, omurilik basısı bulguları erken cerrahi değerlendirmeyi gerektirebilir. Sonuçlar hastaya, bası düzeyine ve myelopati varlığına göre değişir.
Kaynaklar
- Sharrak S, Al Khalili Y. Cervical Disc Herniation. StatPearls. NCBI Bookshelf.
- North American Spine Society (NASS) — Diagnosis and Treatment of Cervical Radiculopathy from Degenerative Disorders.
- Caridi JM, Pumberger M, Hughes AP. Cervical Radiculopathy: A Review. HSS J. 2011.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.