Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi (ETV)
Endoskopik üçüncü ventrikülostomi (ETV), üçüncü ventrikül tabanında endoskop yardımıyla küçük bir açıklık oluşturularak biriken beyin omurilik sıvısına alternatif bir akış yolu sağlanan, şant gerektirmeyen bir cerrahi yöntemdir. Seçilmiş tıkayıcı (obstrüktif) hidrosefali olgularında uygulanır.
Son güncelleme: 2026-06-09
Tanım
ETV, beyin omurilik sıvısının akışının bir tıkanıklıkla engellendiği durumlarda, sıvıya tıkanıklığı baypas eden yeni bir yol açan endoskopik bir işlemdir. Cerrah, ince bir endoskopu yan ventrikülden üçüncü ventriküle ilerletir ve ventrikül tabanında küçük bir delik (stoma) oluşturur. Bu açıklık, sıvının bazal sisternalara ulaşıp normal emilim yollarına katılmasını sağlar. Yöntem kalıcı bir cihaz bırakmaması yönüyle şant sistemlerinden ayrılır.
Endikasyonlar
ETV, özellikle BOS akışının bir noktada tıkandığı obstrüktif hidrosefali olgularında düşünülür; tipik örnek, akuaduktal stenoz veya posterior fossa tümörüne bağlı tıkanmadır. Uygunluk, görüntülemede tıkanıklık düzeyinin ve üçüncü ventrikül anatomisinin değerlendirilmesine dayanır. Emilim bozukluğuna bağlı (komünikan) hidrosefalide ve çok küçük bebeklerde başarı olasılığı daha düşük olabilir; hasta seçimi sonucu belirgin biçimde etkiler.
Yöntem
İşlem genellikle genel anestezi altında yapılır. Kafatasında küçük bir delik (burr hole) açılır ve endoskop yan ventrikül üzerinden üçüncü ventriküle yönlendirilir. Ventrikül tabanı (genellikle tuber sinereum bölgesi) künt bir uçla delinir ve oluşturulan stoma dikkatli biçimde genişletilir. Cerrah, açıklığın altındaki sisterna boşluğunu ve sıvı geçişini doğrudan görerek doğrular. Bölgedeki damar ve sinir yapıları yakından izlenir; işlem sonrası endoskop geri çekilir ve küçük kesi kapatılır.
Avantajlar ve Sınırlılıklar
Bildirilen olası avantajlar arasında kalıcı bir yabancı cihaz bırakmaması ve buna bağlı şant enfeksiyonu ile mekanik arıza risklerinden kaçınılması yer alır. Uygun seçilmiş olgularda hasta yaşam boyu şant bağımlılığından kurtulabilir. Ancak yöntem her hidrosefali tipinde uygun değildir ve belirli bir anatomik koridor ile deneyim gerektirir. Stoma zamanla kapanabilir ve işlemin yinelenmesi ya da şanta geçilmesi gerekebilir; bazı olgularda şant daha güvenilir bir seçenek olabilir.
İyileşme ve Riskler
İyileşme süresi hastaya göre değişir; birçok hasta kısa sürede mobilize olur ve hastanede kalış görece kısa olabilir. Olası riskler arasında kanama, üçüncü ventrikül tabanına komşu damar veya sinir yapılarının yaralanması, BOS kaçağı, enfeksiyon, hormonal etkilenme ve stomanın kapanmasına bağlı semptomların tekrarı yer alır. Belirtilerin yeniden ortaya çıkması acil değerlendirme gerektirir. Hiçbir sonuç garanti edilmez; karar, hastanın klinik durumu ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilerek bireysel olarak verilir.
Kaynaklar
- StatPearls — Endoscopic Third Ventriculostomy. NCBI Bookshelf.
- Kulkarni AV, et al. Endoscopic third ventriculostomy success score (ETVSS). J Pediatr. 2009.
- American Association of Neurological Surgeons (AANS) — Hydrocephalus patient information.
- Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. Thieme. (Endoscopic third ventriculostomy chapter).
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.