Hemorajik İnme (Beyin Kanaması)
Hemorajik inme, beyin dokusu içine spontan kanama (intraserebral hemoraji) ile gelişen, ani başlangıçlı ve yaşamı tehdit eden bir nörolojik acildir. Tüm inmelerin yaklaşık %10-20'sini oluşturur; en sık nedeni kontrolsüz yüksek tansiyondur.
Son güncelleme: 2026-06-07
Tanım
Hemorajik inme (intraserebral hemoraji), bir beyin damarının yırtılarak beyin dokusu içine kanaması sonucu ortaya çıkar. İskemik inmeden daha az sık görülür ancak genellikle daha ağır seyreder; oluşan hematom (kan birikimi) çevre dokuya bası yaparak, ödem ve kafa içi basınç artışıyla beyin işlevini bozar. Anevrizma yırtılmasına bağlı subaraknoid kanamadan ayrı bir durumdur.
Nedenler ve Risk Faktörleri
En sık neden kronik yüksek tansiyondur; bazal ganglia, talamus, pons ve beyincik gibi tipik bölgelerdeki küçük damarları zayıflatarak kanamaya yol açar. İleri yaşta serebral amiloid anjiyopati (beyin yüzeyine yakın lobar kanamalar), kan sulandırıcı (antikoagülan) kullanımı, damar malformasyonları (AVM, kavernom), tümörler ve pıhtılaşma bozuklukları diğer nedenlerdir. Genç hastalarda damar malformasyonları daha ön plandadır.
Belirtiler
Belirtiler ani başlar; tıkayıcı inmeden farklı olarak baş ağrısı, bulantı-kusma ve bilinç değişikliği daha sıktır. Kanamanın yerine göre tek taraflı güçsüzlük, duyu kaybı, konuşma bozukluğu, görme alanı kaybı, denge bozukluğu ve nöbetler görülebilir. Bilinç düzeyinde hızlı kötüleşme, tek taraflı pupil büyümesi veya düzensiz solunum, kafa içi basınç artışına işaret eden acil bulgulardır.
Tanı
Acil tanıda kontrastsız beyin bilgisayarlı tomografisi (BT) altın standarttır; kanamanın yerini, boyutunu, beyin orta hat kaymasını ve ventriküllere açılıp açılmadığını saniyeler içinde gösterir. MR, kanamanın yaşını ve eski mikrokanamaları değerlendirmede yardımcıdır. Genç hasta veya atipik yerleşimde altta yatan damar nedenini araştırmak için BT/MR anjiyografi, gerektiğinde dijital subtraksiyon anjiyografisi (DSA) yapılır.
Tedavi
Tedavi yoğun bakım koşullarında yürütülür. İlk saatlerde hematom büyümesini sınırlamak için kan basıncının kontrollü biçimde düşürülmesi ve kan sulandırıcıya bağlı kanamalarda pıhtılaşmanın düzeltilmesi önceliklidir. Kafa içi basınç yönetimi, gerektiğinde beyin omurilik sıvısının boşaltılması (eksternal ventriküler drenaj) uygulanır. Cerrahi (hematom boşaltma) seçilmiş olgularda, özellikle beyincik kanaması veya yüzeyel büyük lobar kanamalarda yaşam kurtarıcı olabilir; her hastada uygun değildir.
Prognoz
Hemorajik inme, iskemik inmeye göre daha yüksek mortalite taşır; sonuç hematomun büyüklüğü ve yeri, bilinç düzeyi, ventriküllere açılma, hastanın yaşı ve gelişen komplikasyonlarla ilişkilidir. Sağ kalan hastalarda kalıcı nörolojik etkilenme görülebilir ve rehabilitasyon önemlidir. Tekrar kanama riski altta yatan nedene bağlıdır ve risk faktörlerinin kontrolü ile azaltılır. Sonuçlar hastaya göre değişir ve garanti edilemez.
Kaynaklar
- Greenberg SM, et al. Guideline for the Management of Patients With Spontaneous Intracerebral Hemorrhage. Stroke (AHA/ASA). 2022.
- Anderson CS, et al. Rapid Blood-Pressure Lowering in Acute Intracerebral Hemorrhage (INTERACT2). N Engl J Med. 2013.
- Mendelow AD, et al. Early Surgery versus Conservative Treatment in Intracerebral Haematomas (STICH). Lancet. 2005.
- StatPearls — Hemorrhagic Stroke. NCBI Bookshelf.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.