Lomber Laminektomi (Dekompresyon)
Lomber laminektomi, bel omurgasında sinir yapılarına bası yapan kemik laminanın ve ilgili dokuların arkadan (posterior) çıkarılarak omurilik kanalının genişletildiği bir dekompresyon ameliyatıdır. En sık lomber spinal stenoza bağlı bacak ağrısı ve yürüme kısıtlılığında uygulanır.
Son güncelleme: 2026-06-08
Tanım
Laminektomi, bir omur arkasındaki lamina adı verilen kemik çatının tümüyle ya da kısmen çıkarılmasıdır. Amaç, daralmış omurilik kanalında sıkışan sinir köklerinin ve dural kesenin üzerindeki basıyı azaltmaktır; bu nedenle işlem bir posterior dekompresyon yöntemi olarak sınıflandırılır. Tek seviyeli ya da çok seviyeli uygulanabilir; gerektiğinde laminotomi (kısmi açma) veya fasetektomi gibi sınırlı varyantlarıyla birleştirilir. Laminektomi tek başına dekompresyon sağlar; füzyon ya da enstrümantasyon içermez, ancak bazı olgularda bunlarla birlikte planlanabilir.
Endikasyonlar
En sık endikasyon, görüntülemeyle gösterilmiş lomber spinal stenoza bağlı nörojenik kladikasyo (yürümekle artan bacak ağrısı, uyuşma) olan ve yeterli konservatif tedaviye yanıt vermeyen hastalardır. Sentral ya da lateral resess darlığı, ligamentum flavum hipertrofisi ve dejeneratif değişikliklere bağlı bası tabloları değerlendirilir. Klinik bulguların görüntüleme ile uyumlu olması beklenir; tek başına radyolojik darlık ameliyat endikasyonu oluşturmaz. İlerleyici nörolojik defisit veya kauda ekina sendromu acil değerlendirme gerektirir.
Yöntem
İşlem genellikle genel anestezi altında, yüzükoyun pozisyonda yapılır. Orta hat kesisinden paraspinal kaslar ekarte edilerek hedef seviyenin laminası ortaya konur; lamina, ligamentum flavum ve gerektiğinde medial faset kenarı çıkarılarak kanal genişletilir. Mikroskop veya büyütme altında sinir kökleri ve dural kese serbestleştirilir. Minimal invaziv ya da tübüler yaklaşımlarla daha küçük kesiler hedeflenebilir; instabilite riski olan olgularda dekompresyona füzyon eklenip eklenmeyeceği ayrıca değerlendirilir.
Avantajlar ve Sınırlılıklar
Uygun seçilmiş stenoz olgularında dekompresyon, bacak ağrısı ve yürüme kapasitesinde rahatlama sağlayabilir ve köklü, iyi tanımlanmış bir tekniktir. Geniş açık laminektomi, omurgayı stabilize eden arka yapıların bir kısmını uzaklaştırdığından bazı hastalarda instabilite ya da ilerleyen deformite riskini artırabilir; bu nedenle kemik koruyucu ve minimal invaziv teknikler gelişmiştir. Yöntem mekanik bel ağrısını her zaman gidermez ve eşlik eden instabilite veya belirgin deformitede tek başına yeterli olmayabilir. Uygunluk hastanın anatomisine ve patolojisine göre değişir.
İyileşme ve Riskler
İyileşme süresi hastaya, seviye sayısına ve ek girişim yapılıp yapılmadığına göre değişir. Olası riskler arasında enfeksiyon, dural yırtık ve beyin omurilik sıvısı kaçağı, sinir kökü hasarı, kanama, epidural hematom ve zaman içinde instabilite ya da bitişik seviye sorunları yer alır. Belirtiler her olguda tam düzelmeyebilir ve nüks görülebilir. Hiçbir sonuç garanti edilmez; karar, hastanın klinik durumu ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilerek bireysel olarak verilir.
Kaynaklar
- StatPearls — Lumbar Decompressive Laminectomy. NCBI Bookshelf.
- American Association of Neurological Surgeons (AANS) — Lumbar Spinal Stenosis: Patient Information.
- Weinstein JN, et al. Surgical versus nonsurgical treatment for lumbar spinal stenosis (SPORT). N Engl J Med. 2008.
- NICE NG59 — Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management.
- Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. Thieme.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.