Posterior Longitudinal Ligament Ossifikasyonu (OPLL)
OPLL, omurganın arka boyuna bağının (posterior longitudinal ligament) kemikleşmesidir. En sık boyun (servikal) bölgede görülür ve zamanla spinal kanalı daraltarak omurilik basısına (miyelopati) yol açabilir. Asya kökenli toplumlarda daha sıktır; yavaş ilerleyen, başlangıçta çoğu kez belirti vermeyen bir hastalıktır.
Son güncelleme: 2026-06-06
Tanım
OPLL (Ossification of the Posterior Longitudinal Ligament), vertebra gövdelerinin arka yüzeyinde spinal kanal boyunca uzanan posterior longitudinal ligamentin kemikleşmesi ile karakterize progresif bir hastalıktır. Kemikleşen bağ spinal kanalı daraltır; omurilik ve sinir kökleri üzerine kronik bası, miyelopati ve radikülopatiye yol açabilir. En sık servikal (boyun) bölgede, özellikle C3-C6 seviyelerinde görülür; torakal ve lomber tutulum daha nadirdir.
Nedenler ve Risk Faktörleri
Etiyoloji çok faktörlüdür. Genetik yatkınlık belirgindir: hastalık Asya kökenli toplumlarda (Japonya, Kore, Çin) belirgin olarak daha sık görülür ve ailesel kümelenme gösterir; kollajen ve kemik metabolizması ile ilişkili gen polimorfizmleri tanımlanmıştır. Metabolik faktörler arasında diabetes mellitus, obezite ve hiperinsülinemi yer alır. Diffüz idiyopatik iskelet hiperostozu (DISH) sık eşlik eder. Akromegali gibi hormonal durumlar, kronik mekanik stres ve tekrarlayan boyun travması da katkıda bulunur. Erkeklerde kadınlara göre daha sıktır ve genellikle 50-60 yaş arasında tanı alır.
Sınıflama
BT temelli morfolojik sınıflamada dört tip tanımlanır: segmental tip (her vertebra seviyesinde izole, en sık), continuous (sürekli) tip (birden çok seviyeyi kesintisiz tutar, ciddi bası riski yüksek), mixed (karışık) tip ve sınırlı/lokalize tip (disk seviyesinde odaklı, en hafif). Bası derecesi, ossifikasyon kalınlığının kanal çapına oranı (kanal tıkanıklık oranı) ile değerlendirilir. Yan grafi/MR'da C2 ve C7'nin arka köşelerini birleştiren K-çizgisi (K-line) cerrahi planlamada önemlidir: kitle K-çizgisinin önündeyse (K-line pozitif) posterior cerrahi, çizgiyi aşıyorsa (K-line negatif) anterior cerrahi tercih edilebilir.
Belirtiler
OPLL yıllar boyunca yavaş ilerler ve hastaların önemli kısmı uzun süre asemptomatik kalır. Semptomatik dönemde en sık tablo servikal miyelopatidir: ellerde ince motor beceri kaybı (düğme ilikleme, yazma güçlüğü), uyuşma, boyun ağrısı ve sertliği erken bulgulardır; ilerledikçe yürüme bozukluğu, dengesizlik, güçsüzlük, spastisite, Hoffmann ve Babinski belirtileri ve ileri evrede mesane-barsak şikâyetleri ortaya çıkar. Bir kısım hastada sinir kökü basısına bağlı radikülopati (kola yayılan ağrı, dermatomal uyuşma, güçsüzlük) görülür. Dar kanallı hastalarda minör bir travma ani nörolojik kötüleşmeye yol açabilir.
Tanı
Tanı görüntüleme ile konur. Yan servikal grafi kemikleşmeyi gösterebilir. BT, ossifikasyonun yapısını, tipini ve kanal daralma oranını en doğru gösteren yöntemdir ve cerrahi planlama için esastır; dura ossifikasyonu gibi cerrahi zorluk yaratan bulguları da ortaya koyar. MR omurilik basısını ve kord içi sinyal değişikliklerini (miyelomalazi/gliozis) gösterir; bunlar prognoz açısından önemlidir. Klinik şiddet JOA (Japanese Orthopaedic Association) miyelopati skoru ile değerlendirilir.
Tedavi Seçenekleri
Asemptomatik veya hafif olgular düzenli klinik ve radyolojik takip ile izlenir; boyun travmasından korunma, semptom yönetimi (analjezik, fizik tedavi) ve risk faktörlerinin (diyabet, obezite) kontrolü önerilir. İlerleyici veya orta-ağır miyelopatide cerrahi dekompresyon endikedir. Posterior yaklaşımlar (laminoplasti veya laminektomi ± füzyon) çok seviyeli tutulumda ve K-line pozitif olgularda sık tercih edilir. Anterior dekompresyon ve füzyon (gerektiğinde korpektomi), kitlenin K-çizgisini aştığı (K-line negatif), sınırlı seviyeli ve belirgin anterior basılı olgularda uygulanır; dura ossifikasyonu nedeniyle BOS sızıntısı riski daha yüksektir.
Prognoz
Cerrahi dekompresyonun temel amacı miyelopatinin ilerlemesini durdurmak ve mümkünse nörolojik fonksiyonu iyileştirmektir. Sonuç, ameliyat öncesi miyelopatinin süresi ve şiddeti ile omurlikteki kalıcı hasarın derecesine bağlıdır; erken müdahale daha iyi sonuçla ilişkilidir. Hastalık ilerleyici doğada olduğundan, cerrahi sonrası dönemde de takip önemlidir. Sonuçlar bireysel olarak değişir.
Kaynaklar
- Boody BS, et al. Ossification of the Posterior Longitudinal Ligament in the Cervical Spine: A Review. Int Orthop.
- Matsunaga S, Sakou T. Ossification of the posterior longitudinal ligament of the cervical spine: etiology and natural history. Spine.
- Fehlings MG, et al. A Clinical Practice Guideline for the Management of Degenerative Cervical Myelopathy. Global Spine J. 2017.
- StatPearls — Ossification of the Posterior Longitudinal Ligament. NCBI Bookshelf.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.