Vertebroplasti (Perkütan)
Perkütan vertebroplasti, ağrılı vertebra çökme kırıklarında ciltten yapılan küçük bir girişle kırık omur cismine kemik çimentosunun (genellikle PMMA) doğrudan enjekte edilerek omurun stabilize edildiği minimal invaziv bir tekniktir. En sık osteoporotik kompresyon kırıklarında uygulanır.
Son güncelleme: 2026-06-09
Tanım
Vertebroplasti, çökmüş bir omur cismine ciltten yapılan küçük bir girişle (perkütan) ulaşılarak, görüntüleme eşliğinde doğrudan kemik çimentosunun (sıklıkla polimetilmetakrilat, PMMA) enjekte edildiği bir tekniktir. Enjekte edilen çimento omur içinde dağılır ve sertleşerek kırığı stabilize eder, böylece ağrının azaltılması hedeflenir. Kifoplastiden farkı, önceden balonla boşluk oluşturulmaması ve çimentonun doğrudan kemik dokusu içine verilmesidir.
Endikasyonlar
Vertebroplasti, çoğunlukla osteoporoza bağlı, görüntülemeyle gösterilmiş ve klinik bulgularla uyumlu ağrılı vertebra kompresyon kırıklarında düşünülür. Genellikle yeterli süre uygulanan konservatif tedaviye (ağrı kesici, korse, aktivite düzenlemesi) yanıt vermeyen veya hareketsizliğe bağlı sorun riski taşıyan hastalarda gündeme gelir. Seçilmiş tümöre bağlı (metastaz, multipl miyelom) veya travmatik kırıklarda da kullanılabilir. Kırığın güncel ve semptomatik olduğunun (örneğin MR'da ödem ile) gösterilmesi karar için önemlidir.
Yöntem
İşlem genellikle lokal anestezi ve sedasyon veya genel anestezi altında, hasta yüzükoyun pozisyonda yatırılarak yapılır. Floroskopi (görüntüleme) eşliğinde, hedef omur cismine transpediküler veya ekstrapediküler yoldan ince bir iğne/kanül ilerletilir. Kanül doğru konumda iken, hazırlanmış kemik çimentosu görüntüleme kontrolü altında, kıvamı uygun hale geldiğinde kontrollü biçimde omur cismi içine enjekte edilir. Çimentonun dağılımı sürekli izlenir; kaçak riskini azaltmak için enjeksiyon gerektiğinde durdurulur. Çimentonun sertleşmesi beklenir, kanül çıkarılır ve küçük cilt girişi kapatılır.
Avantajlar ve Sınırlılıklar
Vertebroplasti minimal invaziv bir girişimdir; küçük cilt girişiyle yapılır ve birçok hastada erken mobilizasyona olanak tanıyabilir. Balon basamağı içermediği için teknik açıdan kifoplastiye göre daha basit ve görece kısa olabilir. Ancak çimento doğrudan ve göreceli daha yüksek basınçla verildiğinden, çimento kaçağı riski tekniğe özgü bir sınırlılıktır. Vertebroplasti omur yüksekliğini veya omurga eksenini düzeltmeyi amaçlamaz ve garanti etmez. Belirgin instabilite, omurilik/sinir basısı, kırık fragmanının kanala taşması veya aktif enfeksiyon gibi durumlarda uygun olmayabilir; bu olgularda açık cerrahi gerekebilir.
İyileşme ve Riskler
İyileşme süresi hastaya ve altta yatan duruma göre değişir; birçok hasta görece kısa sürede ayağa kalkar. Olası riskler arasında kemik çimentosunun komşu yapılara, epidural alana veya damar içine kaçması, sinir/omurilik hasarı, enfeksiyon, kanama, komşu omurlarda yeni kırık gelişmesi ve nadiren çimento embolisi yer alır. Ağrının tümüyle geçmemesi veya kısmen devam etmesi mümkündür. Hiçbir sonuç garanti edilmez; karar, hastanın klinik durumu, kemik kalitesi, görüntüleme bulguları ve beklentileri birlikte değerlendirilerek bireysel olarak verilir.
Kaynaklar
- StatPearls — Vertebroplasty. NCBI Bookshelf. 2024.
- Buchbinder R, et al. A randomized trial of vertebroplasty for painful osteoporotic vertebral fractures. N Engl J Med. 2009.
- NICE Technology Appraisal Guidance TA279 — Percutaneous vertebroplasty and percutaneous balloon kyphoplasty for treating osteoporotic vertebral compression fractures. 2013.
- Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. Thieme. (Vertebral augmentation chapter).
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.