Kronik Subdural Hematom Drenajı (Burr Hole)
Kronik subdural hematom drenajı, beyin ile sert zar (dura) arasında zaman içinde birikmiş eski kanın, kafatasına açılan küçük bir delik (burr hole) yoluyla boşaltıldığı cerrahi bir işlemdir. Özellikle ileri yaştaki hastalarda, basıya bağlı belirtileri gidermek amacıyla uygulanır.
Son güncelleme: 2026-06-09
Tanım
Kronik subdural hematom, genellikle haftalar içinde subdural boşlukta yavaşça biriken, kısmen sıvılaşmış kan koleksiyonudur ve beyin dokusuna bası yapabilir. Burr hole drenajı, kafatasına açılan bir veya daha fazla küçük delik aracılığıyla bu birikimin boşaltıldığı bir tekniktir. İşlemin amacı, hematomun yarattığı basıncı azaltmak ve nörolojik belirtileri gidermektir. Yöntem, kronik subdural hematomun cerrahi tedavisinde yaygın olarak kullanılan, görece az invaziv kabul edilen bir yaklaşımdır.
Endikasyonlar
Burr hole drenajı, görüntülemeyle (genellikle BT) gösterilmiş ve klinik bulgularla uyumlu, anlamlı boyutta veya bası yapan kronik subdural hematomu olan hastalarda düşünülür. Baş ağrısı, bilinç bulanıklığı, denge ve yürüme bozukluğu, kol veya bacakta güçsüzlük gibi belirtilerin varlığı cerrahi kararı destekler. İleri yaş, hafif kafa travması öyküsü ve kan sulandırıcı ilaç kullanımı bu hematom için sık görülen zemin etkenleridir. Küçük, belirti vermeyen koleksiyonlar bazı olgularda cerrahi yerine yakın izlemle yönetilebilir; karar hematomun boyutu, belirtiler ve hastanın genel durumuna göre verilir.
Yöntem
İşlem genel veya lokal anestezi altında yapılabilir; hasta sırtüstü yatırılır ve baş hematomun tarafına göre konumlandırılır. Saçlı deride küçük bir kesi yapıldıktan sonra kafatasına bir veya daha fazla burr hole açılır ve sert zar dikkatle açılır. Sıvılaşmış hematom boşaltılır ve subdural boşluk genellikle serum fizyolojik ile nazikçe yıkanır. Çoğu olguda, biriken sıvının dışarı alınması ve yeniden toplanmanın azaltılması için geçici bir drenaj kateteri yerleştirilir. Sert zar ve doku katmanları kapatılır; drenaj genellikle kısa bir süre sonra çıkarılır ve kontrol görüntülemesi yapılabilir.
Avantajlar ve Sınırlılıklar
Burr hole drenajı, görece kısa süren, daha geniş kraniyotomilere kıyasla daha az invaziv kabul edilen ve ileri yaştaki hastalarda dahi uygulanabilen, geniş klinik deneyime sahip bir yöntemdir. Çoğu olguda belirtilerde belirgin düzelme sağlayabilir. Ancak hematomun yeniden toplanması (nüks) bu işlemden sonra görülebilen bilinen bir durumdur ve bazı hastalarda tekrar girişim gerekebilir. Çok bölmeli (septalı), kalın membranlı veya katı kıvamdaki hematomlarda tek başına yeterli olmayabilir ve daha geniş bir cerrahi gerekebilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanımı ve eşlik eden hastalıklar yönetimi etkiler.
İyileşme ve Riskler
İyileşme hastadan hastaya değişir; birçok hasta belirtilerinde görece hızlı düzelme yaşayabilir, ancak ileri yaş ve eşlik eden hastalıklar süreci uzatabilir. Olası riskler arasında hematomun yeniden toplanması, kanama (yeni veya akut subdural kanama dahil), enfeksiyon, nöbet ve nadiren beyin dokusunun yeniden genişlememesi yer alır. Belirtiler tümüyle düzelmeyebilir veya kısmen sürebilir. Hiçbir sonuç garanti edilmez; karar, hastanın klinik durumu, görüntüleme bulguları, eşlik eden hastalıkları ve beklentileri birlikte değerlendirilerek bireysel olarak verilir.
Kaynaklar
- StatPearls — Subdural Hematoma. NCBI Bookshelf. 2024.
- Santarius T, et al. Use of drains versus no drains after burr-hole evacuation of chronic subdural haematoma: a randomised controlled trial. Lancet. 2009.
- Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. Thieme. (Chronic subdural hematoma chapter).
- Kolias AG, et al. Chronic subdural haematoma: modern management and emerging therapies. Nat Rev Neurol. 2014.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.