Mikrovasküler Dekompresyon (MVD)
Mikrovasküler dekompresyon, bir kranial sinire baskı yapan damarın sinirden ayrılarak araya yumuşak bir yastık yerleştirilmesi temeline dayanan mikrocerrahi bir işlemdir. En sık trigeminal nevralji ve hemifasiyal spazm gibi sinir-damar temasının neden olduğu durumlarda uygulanır.
Son güncelleme: 2026-06-08
Tanım
Mikrovasküler dekompresyon (MVD), beyin sapı düzeyinde bir kranial sinirin çıkış bölgesine bası yapan kan damarının (genellikle bir arter, bazen ven) ameliyat mikroskobu altında sinirden nazikçe uzaklaştırılması işlemidir. Sinir ile damar arasına teflon (politetrafloroetilen) gibi inert bir yastık yerleştirilerek temas kalıcı olarak ortadan kaldırılır. Amaç, sinirin tahriş kaynağını gidermek ve böylece altta yatan belirtileri düzeltmektir.
Endikasyonlar
En sık endikasyon, bir damarın trigeminal sinire (beşinci kranial sinir) teması ile ilişkili klasik trigeminal nevraljidir. Yüzün yarısında istemsiz kasılmalarla seyreden hemifasiyal spazmda fasiyal sinire (yedinci kranial sinir) bası söz konusu olduğunda da uygulanır. Daha seyrek olarak glossofaringeal nevraljide kullanılır. MVD genellikle ilaç tedavisinden yeterli yarar görmeyen veya ilaç yan etkilerini tolere edemeyen, görüntülemede sinir-damar temasının desteklendiği hastalarda düşünülür.
Yöntem
İşlem genel anestezi altında yapılır. Kulak arkasından küçük bir retrosigmoid kraniotomi açılarak serebellopontin köşeye, yani ilgili kranial sinirin beyin sapından çıktığı bölgeye ulaşılır. Beyin omurilik sıvısı boşaltılıp serebellum nazikçe geri çekildikten sonra siniri sıkıştıran damar belirlenir. Damar sinirden ayrılır ve araya teflon yastık yerleştirilir. Bazı merkezlerde işlem sırasında işitsel ve fasiyal sinir fonksiyonu nöromonitörizasyonla izlenir.
Avantajlar ve Sınırlılıklar
MVD, siniri tahrip etmeden nedeni ortadan kaldırmayı amaçlayan tek yaklaşım olması nedeniyle, uygun olgularda yüz his kaybı olmadan uzun süreli rahatlama sağlama potansiyeline sahiptir. Buna karşılık genel anestezi gerektiren açık bir arka çukur ameliyatıdır ve her hasta cerrahiye uygun değildir. İleri yaş, ek hastalıklar veya görüntülemede belirgin sinir-damar temasının gösterilememesi durumunda balon kompresyon, gliserol rizotomi veya stereotaktik radyocerrahi gibi alternatifler değerlendirilebilir.
İyileşme ve Riskler
Hastalar genellikle birkaç gün hastanede izlenir ve çoğu birkaç hafta içinde günlük aktivitelerine döner. Olası riskler arasında işitme kaybı, yüz felci ya da his değişikliği, beyin omurilik sıvısı kaçağı, menenjit, kanama ve inme yer alır. Belirtiler tedavinin ardından nüks edebilir. Hiçbir sonuç garanti edilmez; karar bireysel olarak verilir.
Kaynaklar
- Jannetta PJ. Microsurgical management of trigeminal neuralgia. Arch Neurol. 1985.
- Barker FG, et al. The long-term outcome of microvascular decompression for trigeminal neuralgia. N Engl J Med. 1996.
- Bendtsen L, et al. European Academy of Neurology guideline on trigeminal neuralgia. Eur J Neurol. 2019.
- StatPearls — Microvascular Decompression. NCBI Bookshelf.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.